حکم شرعی کشیدن کاریکاتور اشخاص
سوال
کشیدن کاریکاتور و شوخی با شخصیت ها اگر به قصد تنقیص نباشد، از نظر شرعی چه حکمی دارد؟
پاسخ
اگر عرف، برداشت تنقیص داشته باشد، جائز نیست، حتی اگر طرف مقابل راضی باشد.
پاسخ تفصیلی (ویژه محققین)
در برخی موارد، کشیدن کاریکاتور اشخاص شناخته شده، از نظر اهل عرف، مصداق تمسخر است. و در این صورت جائز نیست و رضایت طرف مقابل، حرمت را مرتفع نمی کند؛ چون برای مؤمن جائز نیست که خود را ذلیل و خوار و کوچک ساخته و مضحکه ی مردم قرار دهد. و قصد شخص طرّاح کاریکاتور نیز دخیل در حرمت نیست، بلکه ملاک حرمت، برداشت عموم اهل عرف است؛ لذا اگر تمسخر یا تنقیص و تحقیر برداشت کنند، حرام است، گرچه فقط به خود شخص مسخره شونده نشان دهد، مگر جائی و بین کسانی که او را نشناسند؛ چون در این صورت موضوع هتک، محقّق نمی شود.
ما این مسأله را در کتاب «مباني الفقه الفعّال (ج۹، قسم الثقافة و الفنون)» و نیز در کتاب «أضواء الفقاهة (الحلقة الاُولیٰ، قسم الثقافة و الفنون)» به تفصیل مورد تحقیق قرار داده ایم.

