بررسی کامل رابطه توسل به ائمه و توحید؛ آیا توسل با یکتاپرستی منافات دارد؟

پاسخ به شبهه منافات توسل به ائمه و توحید

بسمه تعالی

توسل به حضرات أئمه‏‌ی معصومین علیهم السلام فرع بر توحید است؛ یعنی چون مؤمن به خدای یگانه ایمان دارد و خدای یکتا به بندگان خود امر کرده است که برای تقرُّب به من، به اولیای من - پیامبر و امامان معصوم علیهم السلام - متوسل شوید؛ لذا انسان مؤمن برای تقرّب به خدا و با هدف استجابت دعا، به حضرات متوسل می‏شود؛ چون آنان منزلت ویژه در نزد خدا دارند.

آیاتی بر این مطلب دلالت واضح دارد. مثل آیه‏‌ی: «وَابْتَغُوا إِلَيْهِ الْوَسِيلَةَ»[1] و آیه‏‌ی: «يَبْتَغُونَ إِلَىٰ رَبِّهِمُ الْوَسِيلَةَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ وَيَرْجُونَ رَحْمَتَهُ وَيَخَافُونَ عَذَابَهُ ۚ إِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ كَانَ مَحْذُوراً».[2] این دو آیه صریح در مشروعیت، بلکه لزوم توسل به وسیله برای تقرّب به خدا و دفع عذاب آخرت می باشد. ابن عباس وسیله را به ملائکه تفسیر کرده است.

و در روایات اهل بیت علیهم السلام به پیامبر و امام معصوم علیهما السلام تفسیر شده است. ولی لفظ وسیله عنوان کلی است، و بر هر آنچه که وسیله‏‌ی قرب الی الله باشد صدق می‏کند. و آن یا فعلی است که پروردگار به انجام آن امر کرده است، مثل نماز، روزه و سایر اعمال عبادی، و یا کسی است که خداوند بندگان خود را به اطاعت او امر کرده است، مثل پیامبر و امامان معصوم علیهم السلام، و فرقی بین حیّ و میت حضرات نیست. و یا اینکه: وسیله کتاب آسمانی است که خداوند اطاعت و فرمانبرداری اوامر و نواهی وارد در آن را واجب کرده است.

و این با حقیقت توحید در عبادت منافات ندارد؛ چون توحید نفی عبادت غیر خداست، و توسل به حضرات معصومین علیهم السلام عبادت آنان نیست، بلکه برای قبول عبادت و اجابت دعاء از جانب پروردگار عالم است؛ لذا توسل از قبیل شرک در عبادت نبوده و مشمول آیه‏‌ی: «وَلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا»[3] نیست.

[1]- المائدة: 35.

[2]- الإسراء: 57.

[3]- الکهف: 110.