حکم شرعی موتورسواری بانوان
سوال
سلامٌ علیکم
با احترام؛ با عنایت به وضعیت اسفبار عفاف و حجاب در جامعهٔ امروز و با لحاظِ ضعفِ محسوسِ ضوابط اجرایی در صیانت از حریم عفت عمومی، و از آنجا که تجربهی سالیان گذشته نشان داده است که دستگاههای مسئول در اعمال نظارت مؤثر بر پوشش و اختلاط نامحرمان توفیق چندانی نداشتهاند، این پرسش از محضر مبارک حضرتعالی استفتاء میشود:
با توجه به اینکه رانندگی بانوان با وسایل نقلیهای چون موتورسیکلت مستلزم حرکات، وضعیت بدنی و تماسهای اجتماعی است که نوعاً موجب بروز مفاسد قطعی اخلاقی و تحریکات نامتعارف در انظار عمومی میگردد و با روح وقار وستر شرعی بانوان مسلمان منافات دارد، همچنین نظر به اینکه در شرایط کنونی، قدرت بازدارندگی قوانین و ضوابط اجرائی موجود از بروز مفاسد مربوطه ناکافی است، خواهشمند است بفرمایید:
آیا اصلِ موتورسوار شدن بانوان در معابر عمومی -حتی با رعایت پوشش متعارف و ظاهر اسلامی- جایز است؟
و در صورت عدم جواز، آیا نهادهای مسئول وظیفهی شرعی دارند از چنین پدیدهای که موجب شکستهشدن قبح اجتماعی حجاب و همچنین ترویج سبک زندگی مغایر با عفت عمومی میگردد، جلوگیری نمایند؟
جمعی از اساتید و نخبگان حوزوی و دغدغهمندان فرهنگ عفاف و حجاب
قم المقدّسه ۱۴۰۴/۱۱/۱۳
پاسخ
موتور سواری به حکم اولی بدون در پی داشتن فساد برای بانوان جایز است، در غیر این صورت به دلیل اینکه مواضع محرک و زیباییهای بانوان هنگام موتورسواری در معرض دید اجنبی قرار میگیرد و موجب تهییج و تحریک مردان میشود و فساد درپی دارد، جایز نیست. بر این اساس موتور سواری برای بانوان چنانچه با پوششی که جلب نظر اجانب را در پی نداشته باشد از قبیل چادر(ایرانی یا عربی) و... بلامانع است و کسی که اسباب ترویج این عادت ناهنجار و فساد انگیز در جامعه را فراهم آورد در تمام گناهانی که این عادت برای زن و مرد مسلمان درپی دارد شریک میباشد. أعاذنا الله من فتن آخرالزمان.
پاسخ تفصیلی (ویژه محققین)
موتورسواری و دوچرخهسواری برای بانوان گرچه به حکم اولی در صورتی که فساد درپی نداشته باشد جائز و مکروه است؛ چون در روایات اساسا پشت زین نشستن برای زنان منع شده است. و در این روایات منع تعلیل شده است که سوار شدن زن روی زین اساسا موجب تحریک شهوت زنان و فجور آنان میشود. و پشت زین اعم از زین حیوان یا موتور و دوچرخه است.
در روایت از رسول خدا صلی الله علیه و آله آمده است: «نَهَى رَسُولُ اللَّهِ ص أَنْ يُرْكَبَ سَرْجٌ بِفَرْجٍ». (الوسائل: ب۹۳ من أبواب مقدمات النکاح، ح۱)
و نیز از امیرالمؤمنین علیه السلام روایت شده است: «لَا تَحْمِلُوا الْفُرُوجَ عَلَى السُّرُوجِ فَتُهَيِّجُوهُنَّ لِلْفُجُورِ.» (الوسائل: ب۹۳ من أبواب مقدمات النکاح، ح۲).
و نیز موتورسواری بانوان با لباس تنگ و رنگی موجب تحریک مردان اجنبی و تهییج آنان می شود.
همانگونه که از امام رضا علیه السلام روایت شده است که فرمود: «حُرِّمَ النَّظَرُ إِلَى شُعُورِ النِّسَاءِ الْمَحْجُوبَاتِ بِالْأَزْوَاجِ وَ غَيْرِهِنَّ مِنَ النِّسَاءِ لِمَا فِيهِ مِنْ تَهْيِيجِ الرِّجَالِ وَ مَا يَدْعُو التَّهْيِيجُ إِلَى الْفَسَادِ وَ الدُّخُولِ فِيمَا لَا يَحِلُّ وَ لَا يحمل وَ كَذَلِكَ مَا أَشْبَهَ الشُّعُورَ». (علل الشرایع: ج۲، ص۵۶۴).
بدون شک نمایان بودن حجم و برآمدگیهای بدن زن ـ بویژه زن جوان ـ و حرکت آن روی موتور در حال حرکت با وجود لباسهای بدننما و رنگی و آرایش زن در حال موتورسواری، موجب تهییج و تحریک مردان اجنبی شده، و ترویج فساد و اشاعهی فحشاء را بین مؤمنین در پی دارد. و بیتردید ترویج فساد و اشاعهی فحشاء از گناهان کبیره است؛ چراکه در صریح قرآن، وعده عذاب بر آن داده شده است.
خدای تعالیٰ فرمود: «إِنَّ الَّذِينَ يحِبُّونَ أَنْ تَشِيعَ الْفاحِشَةُ فِي الَّذِينَ آمَنُوا لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ فِي الدُّنْيا وَ الآخِرَةِ »(النور: ۱۹). و با توجه به آنچه در روایات آمده است که پشت زین نشستن موجب تهییج و فجور زنان میشود، و نیز نظر به بانوان -بویژه زنان جوان- با وضع نامناسبی که روی موتور هستند موجب تحریک مردان اجنبی میشود، موتورسواری برای بانوان با چنین وضعی، حرام است.
حاصل اینکه: موتورسواری بانوان با لباس تنگ و چسبان و رنگی، و نمایان بودن حجم و برآمدگیهای بدن و با آرایش:
أولاً: جلب نظر اجانب کرده و عادةً موجب تهییج شهوت و تحریک مردان اجنبی میشود.
و ثانیاً: خود موتورسواری همان اثر پشت زین نشستن ـ که در روایات به آن اشاره شد ـ ؛ یعنی تهییج زنان و فجور آنان را درپی دارد.
و ثالثاً: اگر موتورسواری زنان قانونی شود طولی نخواهد کشید که رائج شده و هیچکس جلودار آن نخواهد بود. و در نتیجه یک جریان فسادانگیز بین مؤمنین ایجاد میشود، همانگونه که تاکنون کسی نتوانسته از بیحجابی و بدحجابی و آرایش بدتر از تبرّج دوران جاهلی جلوگیری کند ، بنابراین قانونی کردن موتورسواری مزید بر علّت ترویج فساد و فحشا بین جامعهی مؤمنین میشود.
بر این اساس موتورسواری برای بانوان چنانچه با چادر -عربی یا ایرانی- و یا هر پوشش دیگر -که جلب نظر اجانب نکند- بلا مانع است.
و کسانی که اسباب ترویج این فسادها را فراهم میکنند همانند کسانی که میتوانند از این فسادها جلوگیری کنند ولی جلوگیری نمیکنند، مصداق آیهی: «إِنَّ الَّذِينَ يحِبُّونَ أَنْ تَشِيعَ الْفاحِشَةُ فِي الَّذِينَ آمَنُوا لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ فِي الدُّنْيا وَ الآخِرَةِ» هستند. و نیز مصداق «من سنّ سنّة سیّئة» هستند که در حدیث از رسول خدا صلی الله علیه و آله روایت شده است که فرمود: «من سَنَّ سُنَّةً حسنةً فله أجرها و أجرُ من عَمِلَ بها إلیٰ يوم القيامة، و من سَنَّ سُنَّةً سيِّئةً كان عليه وزرها و وزر من عمل بها إلیٰ يوم القيامة». (تفسیر نور الثقلین: ج۱، ص۷۳)
بنابراین موتورسواری برای بانوان با وضعیت موجود، حرام است؛ چون موجب فساد و فحشاء است، و کسانی که اسباب قانونی شدن آن را فراهم میکنند مصداق «من سَنَّ سُنَّةً سيِّئةً» و «الَّذِينَ يحِبُّونَ أَنْ تَشِيعَ الْفاحِشَةُ » هستند؛ چون اسباب ترویج فساد و اشاعهی فحشاء را بین مؤمنین فراهم میسازند. و باید از عذاب الیم آخرت بترسند.
البته در این برههی حساس و خطیر که دشمن مترصّد اختلاف درونی و داخلی است تا ضربهی کاری را وارد کند، آن کسی که این طرح موتورسواری بانوان را تصویب و با هزاران پیامک آن را در سراسر کشور پخش کرده آتش بیار معرکه اختلاف محسوب میشود و باید مؤمنین توجه به این خطر داشته باشند که خدای ناکرده از این منفذ اختلاف در جامعه بروز نکند.
تاریخ:۱۳ شعبان ۱۴۴۷ھ.ق
برابر با: ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ ھ.ش
حوزه علمیۀ قم:
علی اکبر سیفی مازندرانی

