حمل نوزاد نجس در نماز

بررسی حکم فقهی حمل نوزاد نجس در نماز

مقدمه

دلیل خاص از روایات یا اجماع بر بطلان نماز با حمل عين نجس – غیرمردار – ظاهراً نیامده است. و روایاتی که به آن استدلال بر بطلان نماز در صورت حمل عين نجس شده است از حیث دلالت تامّ نیست.

استدلال به روایات

روایت اول

در این فرع به سه روایت استدلال شده است:

1. صحيحة على بن جعفر، عن أخيه ع ، قال: «سألته عن الرجل یمشي فی العذرة و هي یابسة فتثیب ثوبه و رجلیه، هل یصلح له أن یدخل المسجد فیصلّي و لا یغسل ما أصابه؟ قال ع: إذا کان یابساً فلا بأس» (الوسائل: ب ۲۶ من ابواب النجاسات، ح۸).

اشکال این روایت: این روایت ناظر به نماز در حال آلوده بودن بدن و لباس به عين نجس است و این از محل کلام خارج است؛ زیرا موضوع استفتاء حمل نجس در حال صلاة است، نه الصلاة فى العين النجسة و بین این دو موضوع فرق واضح است، با اینکه عذره ی خشک معلوم نیست که با برخورد به لباس و بدن به آن بچسبد.

روایت دوم

2. صحيحة دوم علی بن جعفر، قال: «وسألته ع عن الرجل یصلّی ومعه دبّة من جلد الحمار یا بغل؟ قال ع: لا یصلح أن یصلّی وهی معه، إلاّ أن یتخوّف علیها ذهابها، فلا بأس أن یصلّی وهی معه» (الوسائل باب ۶۰ من أبواب اللباس المصلي، ح۲و۳).

اشکال این روایت: لفظ «لا یصلح» ظهور در کراهت دارد، کما اینکه صاحب وسائل استظهار کرده و عنوان باب قرار داده است. ثانیاً، مردار بودن اُلاغ در کلام سائل فرض نشده، و محتمل است که تذکیه شده باشد. ثالثاً، علی فرض اینکه پوست اُلاغ مرده مفروض سائل و امام باشد، تعدی از آن به سائر أعیان نجاسة مشکل است.

روایت سوم

3. صحیحة عبدالله بن جعفر، قال: «كتبت إليه يعني أبا محمد ع يجوز للرجل أن يصلي ومعه فارة المسك؟ فكتب لا بأس به إذا كان ذكيّاً» (الوسائل باب ۴۱ من أبواب لباس المصلي، ح۲).

اشکال این روایت: این روایت گرچه دلالت بر عدم جواز حمل ميتة در حال نماز دارد، ولی به موضوع استفتاء؛ یعنی حمل سائر اعیان نجسة در حال نماز تعرُّض ندارد. و چون احتمال خصوصیت در حمل مردار هنگام نماز وجود دارد، لذا نمی‌شود از آن به حمل سائر نجاسات تعدّی کرد.

نتیجه‌گیری

حاصل اینکه: استدلال به هیچیک از روایات مذکوره برای إثبات بطلان نماز در صورت حمل عين نجس ـ غير مردار ـ در حال نماز تام نیست؛ لذا نمی‌شود فتوا به بطلان نماز در فرض سؤال داد.

حکم احتیاطی

ولی بدلیل این صحیحه و مانند آن باید احتیاط واجب به ترک حمل مطلق اعیان نجسه در حال نماز کرد؛ چون احتمال عدم خصو صیت حمل مردار و اناطه ی تعلق منع به حمل مردار از جهت نجس بودن آن وجود دارد و قابل دفع نیست؛ لذا عقل و شرع حاکم به تحصیل فراغ یقینی از اشتغال یقینی ذمه به نماز، و بوجوب تحصیل مؤمِّن از عقاب در اینصورت می‌باشند.

بنابراین حمل نوزاد حامل عین نجس در حال نماز به احتیاط واجب باید ترک شود، و در صورت حمل، به احتیاط واجب باید آن نماز در وقت اعاده و در خارج وقت قضا شود.