تفسیر آیه شریفه کن فیکون
سوال
گفته میشود قبل از آفرینش نظام عالم هستی هیچ چیزی موجود نبوده (كان الله و لم يكن معه شين) در اینصورت مخاطب لفظ «کن» در آيه شريفه: إنّما أَمرُه إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُون چیز یا چه کسی میتواند باشد؟
پاسخ
مخاطب خداوند در فرمان کن... حقیقت شیء قبل از وجودش می باشد که معلوم خداوند متعال است.
پاسخ تفصیلی (ویژه محققین)
هر چیز قبل از وجودش به تمام حقیقتش معلوم ذات اقدس حق تعالی می باشد. و خدای عزوجل قبل از خلقت هر چیز هنگام ایجادش به آن چیز خطاب تکوینی می کند؛ یعنی اراده ذات مقدسش به ایجاد آن تعلق میگیرد و با توجه همین اراده و قدرت و نیروی ملکوتی به آن حقیقت، آن را ایجاد میکند ولفظ امر در آيه (إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُون يس: ۸۲)
یعنی: مقتضای شأن خدای عزوجل این است که هرگاه اراده فرمود چیزی را ایجاد کند قدرت و نیروی ملکوتیش را متوجه حقیقت و ذات آن چیز که قبل از ،وجود معلوم ذات مقدس حق است – ساخته و آن را به کمتر از طرفة العين ایجاد میکند همانگونه که خدای عزوجل امر خود را اینگونه توصیف می کند: (وما أَمْرُنا الأواحِدَةً كَلَمْحِ بِالْبَصَر القمر: ٥٠) و فرمود: (وَما أَمْرُ السَّاعَةِ إِلا كَلَمْحِ الْبَصَرِ أَوْ هُوَ أَقْرَب/ النحل: ۷۷ يعنى شأن ما در ایجاد برپایی قیامت یکباره همانند یک لحظه ی چشم برهم زدن یا کمتر از آن است.
در صحیحه صفوان از امام رضا علیه السلام روایت گردید که فرمود: «يقول له كن فيكون بلا لفظ ولا نطق بلسان ولا همة ولا تفكر ولا كيف لذلك، كما أنه لا كيف له». (الكافي، ج ۱، ص ۱۰۹، ج ۱۳)
تاریخ یکشنبه ١ ربيع الأول ١٤٤٥ هـ.ق
برابر با ۲۶ شهریور ١٤٠٢ هـ.ش
حوزه علمیه قم:
علی اکبر سیفی مازندرانی

