پاسخ به شبهه پیرامون گناه پیامبر (ص)

مقصود از گناهی که در قرآن مجید به پیامبر اعظم صلی الله علیه وآله و سایر أنبیاء در مواردی نسبت داده شده است فعل حرامی که برای سایر افراد بشر معصیت است نمی باشد، بلکه افعالی است که احیاناً از آن حضرات انبیاء صادر می شد که مناسب شأن آنان نبود، گرچه معصیت موجب عذاب نبوده است. و از این گونه افعال در کلمات و تعابیر علمای دین به ترک اولی تعبیر شده است. علامۀ مجلسی در کتاب بحار الأنوار[1] روایات زیادی در بابی به این عنوان نقل کرده است. و نیز در صحیحه علي بن رئاب از امام صادق علیه السلام شده است که رسول خدا صلی الله علیه وآله از اینگونه افعال -که مقتضای عادی ارتباط با مردم بوده است، و ترک آن نزد خدا محبوب تر بود- هر شبانه روز صد بار استغفار می کرد. در این روایت حضرت فرمود: «إنّ رسول الله صلی الله علیه وآله کان یتوب الی الله و یستغفره في کل یوم و لیلة مأة مرّة من غیر ذنب؛ إنّ الله یخصّ أولیائه بالمصائب لیأجرهم علیها من غیر ذنب».[2] و این معنا موافق وجدان و مورد مشاهده است که قباحت افعال با اختلاف عظمت و بزرگی شخصیتها متفاوت است. و اما در برخی روایات دوائی[3] که «ذنبك» به گناهان قریش و یا شیعه تفسیر شده است خلاف ظهور وضعی آیه بوده و نیز ضعیف السند است. و اما جملۀ معروف: «حسنات الأبرار سیئات المقربین» روایت نیست، بلکه کلمات برخی حکمای ربانی است. ما در این باره بحث جامع و مفصّلی در کتاب «البراهین الواضحة»[4] کرده ایم.

تاریخ: ۲۹ ربیع الأول سنه‌ی ۱۴۴۲ ھ.ق

برابر با ۲۵ آبان سال ۱۳۹۹ ھ.ش

[1]– بحار الأنوار: ج ۱۱، ص ۱۵۵-۲۰۳.

[2]– الکافي: ج ۲، ص ۴۵۰، ح ۲.

[3]– تفسیر  البرهان: ذیل آیۀ مزبوره.

[4]– البراهین الواضحة: ج ۴، ص ۱۸۰-۲۱۰.