ارتباط خلقت شیطان با غرض خلقت

 شیطان با تمرّد و نافرمانی از دستور پروردگار استحقاق عذاب جهنم را برای خود فراهم آورد، و از طرفی با درخواست امهال و اجابت پرودگار و دادن مهلت به او وسیله‌ی امتحان بشر گردید. و قهراً اگر او تمرّد نمی‌کرد خدای تعالی به قدرت و حکمت خود بشر را به وسیله‌ی دیگر مورد امتحان قرار می‌داد؛ زیرا هدف از خلقت – که رسیدن انسان به بالاترین درجات کمال و قرب و مقامات عالیه‌ی ملکوتی حتی بالاتر از درجات ملائکه است – بدون امتحان میسّر نمی‌شود. و امتحان بشر بدون مجاهدت و مبارزه با وسوسه‌ی شیطان تحقق نمی‌یابد و اگر شیطان نبود، این وسوسه به وسیلۀ دیگری ممکن بوده، و هر ممکنی تحت قدرت پرودگار عالم است.