حضور مومنین در زمان اجرای حدود

بررسی حکم فقهی حضور مومنین در زمان اجرای حدود

حکم توقیفی حضور مؤمنین در اجرای حدود شرعی

حضور مؤمنین برای شهود اقامه و اجرای حد شرعی مثل: سائر احکام قضاء و حدود دارای حکم توقیفی است.

وجوب اعلام و حضور طائفه در حد زنا

وفقط در اجرای حد زنا نصوص کتاب و سنّت دلالت بر وجوب اعلام و حضور طائفه و جماعتی از مؤمنین دارد؛ و از کتاب مجید آیه ی شریفه ی: « وَ لَا تَأْخُذْكُـمْ بِـهِـمَا رَأْفَةٌ فِي دِينِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِوَ لْيَشْهَدْ عَذَابَـهُـمَا طَائِفَةٌ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ»  (سورة النور: ۲)

سنت امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام

و نیز نصوص مستفیضه آمده است که: سنت أمیر المؤمنین علی علیه السلام بر اعلام اجتماع مؤمنین برای شهود اجرای حد زنا ـ اعم از جلد و رجم ـ جاری بوده است. (وسائل: ب ۱۱ من أبواب حدّ الزنا)

ولی در صحیحه ی غیاث بن إبراهیم لفظ طائفه به یک نفر تفسیر گردید؛ لذا جماعتی به آن فتوا داده اند.

در این روایت صحیحه امام صادق علیه السلام از پدر بزرگوارش و آن حضرت علیه السلام از امیر المؤمنین علیه السلام روایت کرده است که در تفسیر آیه ی: « وَ لْيَشْهَدْ عَذَابَـهُـمَا طَائِفَةٌ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ » فرمود: «الطائفة: واحد». (الوسائل: ب۱۱ من أبواب حدّ الزنا) ‌

ولی واضح است که مقصود حضرت بیان اقل مصداق طائفه است؛ لذا کسی از فقهاء به منع حضور بیش از یک نفر فتوی نداده است.

بلکه به مقتضای مذاق شارع ـ که فلسفه و حکمت تشریع حدود شرعیه بازدارندگی جامعه ی مؤمنین از جرأت بر فحشاء است ـ حضور هر چه بیشتر مؤمنین در برخی موارد مطلوب شارع است. ولی تشخیص موقعیت و مصلحت و مناسبت آن بر عهده ی حاکم شرع می باشد.