سوال پیرامون احکام فقهی عزاداری و فقه العزا
سوال
به استحضار می رساند: چندی پیش جمعی از طلاب و فضلای حوزه با مشورت و دعوت برخی از اساتید معظم حوزه، اقدام به مقدمات برگزاری جلسات با عنوان «فقه العزاء» کرده اند. در پی این اقدام و حرکت که مسئله روز جامعه اسلامی هم می باشد و از مستحدثات فعلی است، روزنامه جمهوری اسلامی در شماره اخیر خود، این درس و بحث را مورد هجمه و توهین قرار داده است.
از جمله مواردی که این روزنامه مطرح و ایراد کرده است:
«اولاً: فقه دارای چنین بابی نیست؛ ثانیاً: مسائل عزاداری نیازی به تدریس، آن هم تحت عنوان درس خارج ندارد! (و در ادامه افزود): از فضلای حوزه انتظار می رود با قلم و بیان خود به مصاف چنین اقدامات ناروایی بروند و اجازه ندهند نهاد روحانیت که باید برای مشکلات مهم فکری، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی راه حل ارائه نماید، به این قبیل امور، سرگرم شود».
فلذا بدینوسیله از جنابعالی که خود در این زمینه کتابی تحت عنوان «دلیل الهدی في فقه العزاء» نگاشته اید، به اظهارات غیر کارشناسانه این روزنامه و دخالت های غیر تخصصی پاسخ علمی بدهید.
پاسخ
پاسخ تفصیلی در ادامه آمده است
پاسخ تفصیلی (ویژه محققین)
در فرض سؤال یعنی احکام فقهی عزاداری مقصود این است که شخص عزادار طبعاً حرکاتی و افعالی را در مقام عزاداری انجام می دهد، مانند فریاد زدن، قمه زدن، لباس در آوردن، و در هنگام سینه زنی مقادیم بدن را نمایاندن، و حمل بعضی علائم عزاداری که مجسمه حیوانات یا نقش صلیب بر آن منصوب است، و یا خواندن برخی اشعار که ظهور در غلو به معنای باطل دارد، و مانند آن؛ یعنی هرگونه گفتار و یا نوشتار مکتوب بر علائم عزا یا هر گونه فعلی برای عزاداری که با برخی اطلاقات ادلهی اولیه و نصوص کتاب و سنت در تضاد است. و نیز در برخی نصوص اهل بیت علیهم السلام وارد گردیده است که حضرات معصومین از بعض افعال در هنگام عزاداری منع فرموده اند.
حاصل اینکه: در تمام این موارد و مشابه آن وظیفهی فقیه است که بر اساس ضوابط و قواعد مسلّم اجتهاد و فقاهت، حکم اینگونه افعال و گفتار را استنباط و برای عزاداران بیان کند تا آنکه عزاداری اهل بیت علیهم السلام خدای ناکرده همراه با افعال حرام نباشد و موجبات وهن مذهب را فراهم نسازد. و بسیار شایسته است که فقهاء در این زمینه بحث نموده و احکام شرعی و فقهی در زمینه عزاداری اهل بیت علیهم السلام را بیان کنند. و مقصود از عنوان فقه العزاء همین معنا می باشد. و ما نیز در کتاب: «دلیل الهُدی في فقه العزاء» بحث نسبتاً مفصّل و جامعی در این باره کرده ایم.
تاریخ: ۱۴ جمادی الثاني سنهی ۱۴۴۱ هـ.ق
برابر ۲۰ بهمن سال ۱۳۹۸ هـ.ش

