استغاثه و دعا برای طلب منجی

سوال

به استحضار می ساند اخیراً در فضای مجازی پویشی تحت عنوان استغاثه جهانی طلب منجی به همت خیل کثیری از مومنین و طلاب راه ‌اندازی شده، که بنای آن با توجه به روایت نقل شده از امام صادق علیه السلام نهاده شده است که فضل بن أبي قرة گفت: «سمعت أبا عبدالله علیه السلام يقول : أوحى الله إلى إبراهيم أنه سيولد لك، فقال لسارة، فقالت : "ءألد وأنا عجوز " فأوحى الله إليه أنها ستلد و يعذب أولادها أربعمائة سنة بردها الكلام علي قال : فلما طال على بني إسرائيل العذاب ضجوا وبكوا إلى الله أربعين صباحا فأوحى الله إلى موسى وهارون يخلصهم من فرعون ، فحط عنهم سبعين ومائة سنة. قال : فقال أبوعبدالله علیه السلام : هكذا أنتم لو فعلتم لفرج الله عنا فأما إذ لم تكونوا فإنّ الأمر ينتهي إلى منتهاه».[1]

با استقبال صورت گرفته در فضای مجازی إن شاءالله شاهد پیوستن میلیونی مردم و استغاثه به درگاه پروردگار برای ظهور منجی عالم بشریت خواهیم بود.

فلذا با توجه به کلام گوهربار امیرالمومنین علیه السلام در خطبه ۱۲۷ نهج البلاغه که به همدلی توصیه می نمایند و می‌فرمایند: «...فإن الله مع الجماعة»، برای هم صدایی هرچه بیشتر منتظران حضرت صاحب الزمان عجل الله تعالی و فرجه الشریف قرار بر این شد که ترجیحاً در ساعاتی معین و هر کس به نیابت از یکی از شهدای هشت سال دفاع مقدس دعای فرج «الهی عظم البلا» را قرائت نماید.

 همچنین برای همنوایی هرچه بیشتر مومنین تاریخ شروع این پویش، شب مبارک میلاد حضرت صاحب الزمان عجل الله تعالی و فرجه الشریف و تاریخ پایان آن شام بیست و سوم رمضان (به مدت چهل شب و در ایامی که مقدرات سالیانه بشر رقم میخورد) قرار داده شد.

 البته قرار شرکت‌کنندگان در این پویش در قرائت دعای فرج خلاصه نمی گردد، بلکه زدودن رذائل اخلاقی و عمل به حسنات، خصوصا کمک به نیازمندان آسیب دیده از شرایط اقتصادی به وجود آمده به سبب بیماری و دعا برای سلامتی مبتلایان بسیار مورد توجه قرار گرفته است.

 نظر حضرتعالی با توجه به استقبال بی نظیر صورت گرفته، در خصوص این پویش چیست؟

 سفارش و توصیه حضرتعالی برای منتظران مهدی فاطمه در این سال‌های اخیر و به خصوص در روزهای جاری که احکام شریعت، اهداف این انقلاب و چرخه اقتصادی خانواده ها آماج حملات دشمنان داخلی و خارجی قرار گرفته است چیست؟

[1]- مستدرك وسائل الشیعة: ج5 ص239/ بحار الأنوار: ج 52، ۱۳۱، ح ۱۳۴.

پاسخ

اهمیت اخلاص و تضرع در دعا

ادعیه و دعاهایی که به قصد رجاء (امید به فضل خدا) خوانده می‌شوند، باید با اخلاص و دوری از گناهانی که مانع استجابت دعا هستند، و همچنین با تضرع و در خفا انجام شوند. خداوند در قرآن می‌فرماید: «ادْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَة»، که در این صورت دعا به اجابت نزدیک‌تر است. این روش از نظر شرعی نیز تأیید شده است.

نقش دعا در تغییر قضا و قدر

دعا در آیات و روایات بسیار سفارش شده است و حتی در روایات آمده که دعا می‌تواند قضاء و قدر را تغییر دهد. امام علی (ع) فرمود: «دعا قضاء را رد می‌کند و بلای نازل و غیرنازل را دفع می‌نماید».

نیاز به دلیل شرعی در تعیین خصوصیات دعا

اما باید توجه داشت که نسبت دادن خصوصیات خاصی به دعا مانند زمان و تعداد معین، نیاز به دلیل شرعی دارد؛ چون روایت مورد اشاره مرسل است و نمی‌توان به قصد ورود و استناد آن به شرع عمل کرد، مگر به قصد رجاء و به امید ثواب. اگر بدون دلیل شرعی این خصوصیات به شرع نسبت داده شود، این کار افتراء به خدا محسوب می‌شود، چنانکه در قرآن آمده است: «قُلْ آللَّهُ أَذِنَ لَكُمْ أَمْ عَلَى اللَّهِ تَفْتَرُونَ‏».

پاسخ تفصیلی (ویژه محققین)

بسمه تعالی

ادعیه‌‌ی مذکوره با خصوصیات یاد شده شایسته است به قصد رجاء و با اخلاص، و نیز با اجتناب از برخی محرماتِ مانعِ استجابت دعا، و با تضرع در خفاء و پنهانی باشد؛ چرا که خدای تعالی فرمود: «ادْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَة»،[1] که در اینصورت مقرون به اجابت است إن شاء الله. و این پویش بگونه‌‌ی یادشده مورد تأیید شرع می باشد.

البته اصل دعا در آیات و روایات بسیار مورد امر واقع گردیده است، حتی در صریح روایات آمده است که دعا قضاء و قدر را تغییر می دهد، چرا که امام علیه السلام فرمود: «إِنَّ الدُّعَاءَ يَرُدُّ الْقَضَاءَ يَنْقُضُهُ كَمَا يُنْقَضُ السِّلْكُ وَ قَدْ أُبْرِمَ‏ إِبْرَاماً، و إِنَّ الدُّعَاءَ لَيَرُدُّ الْبَلَاءَ وَ قَدْ أُبْرِمَ إِبْرَاماً، و الدُّعَاءُ يَدْفَعُ الْبَلَاءَ النَّازِلَ وَ مَا لَمْ يَنْزِلْ».[2]

ولی بقصد ورود خصوصیات مذکوره در شرع جائز نیست. و روایت مزبوره مرسل بوده  و معتبر نیست، مگر به قاعده‌‌ی تسامح در ادلّه‌‌ی سنن که علی التحقیق مفاد آن این است که انجام عمل -الموعود فیه الثواب- باید بقصد رجاء باشد؛ لذا ادعیه‌‌ی مذکوره با خصوصیات یاد شده در روایت و سائر مصادر مشار إلیها در سؤال را نمی توان به قصد ورود و اِسناد آن -با این خصوصیات -به شرع انجام داد؛ زیرا اعتبار دادن به زمان و عدد خاص در کیفیت دعا نیاز به دلیل شرعی خاص دارد، و بدون حجت شرعی بر اعتبار این خصوصیات، نسبت دادن آن به شرع جایز نیست. و چون مأذون از جانب شارع نیست لذا از قبیل افتراء علی الله می باشد به دلیل آیۀ: «قُلْ آللَّهُ أَذِنَ لَكُمْ أَمْ عَلَى اللَّهِ تَفْتَرُونَ‏».[3]

تاریخ:  ۱۳ شعبان المعظم سنه‌ی ۱۴۴۱ هـ.ق

برابر ۱۹ فروردین سال ۱۳۹۹ هـ.ش

[1]– اعراف: ۵۵.

[2]– الکافي: ج2، ص469.

[3]– یونس: ۵۹.

کپی لینک کوتاه

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پیمایش به بالا