تعلق مبلغ بیمه عمر به ورثه
سوال
آیا مبلغی که به عنوان بیمه عمر بعد از فوت بیمهگذار به ورثه او یا اشخاصی که تعیین میکند پرداخت میشود در حکم ترکه است؟
پاسخ
مبلغ پرداختی از طرف مؤسسه بیمه عمر به حساب بیمه گذار متوفّی جزءِ اموال و ترکهی او میباشد و قانون ارث در آن جاری میشود.
پاسخ تفصیلی (ویژه محققین)
مبلغ پرداختی بیمه به هرگونه و از هر نوعی باشد، به عنوان عوض در مقابل پرداختی مقرّر سالانه یا ماهانهی شخص بیمهگذار است؛ لذا در زمان حیات او از قبیل ملک و اموال و دارائی او میباشد. ولی بعد از مرگ او از ملک او خارج گشته، و مبلغ پرداختی بیمه به همهی ورثه منتقل میشود. و هر یک از ورثه به اندازهی سهم خود مالک این حق میشود. و اگر شخص بیمه شده در حال حیات وصیت به تعلُّق مبلغ پرداختی بیمه به شخصی – از ورثه یا غیر ایشان – کند، از قبیل وصیت تملیکیه میشود؛ چون حق بیمه مالیت دارد، و مبلغ پرداختی بیمه بعد از فوت موصی مال او محسوب میشود. ولی بشرط اینکه این مبلغ بیش از ثلث کل ترکه نباشد. و اگر کلام بیمه گذار ظهور در هبهی مبلغ پرداختی بیمه در حال حیات داشته باشد چون هنوز مالک مال پرداختی بیمه نشده است. لذا هبه آن باطل است، مگر اینکه حق فعلی دریافت پرداختی بیمه را – که حق مالی بوده و در عرف عقلاء مالیت دارد – تحت یکی از عناوین معاملاتی به آن شخص، در حال حیات انتقال دهد، که در این صورت شخص متهب همه مبلغ پرداختی – گرچه بیش از ثلث باشد– را مالک میشود. ولی اگر به صورت وصیت تملیکیه این حق را بعد از مرگش برای شخص موصی له وصیت کند،– اگر بیش از اندازه ثلث کل ترکه نباشد – وصیت صحیح و نافذ بوده و موصی له آن را بعد از مرگش مالک میشود.
تاریخ: ۱۷ ربیع الثانی، 1442ھ.ق
برابر با: ۲ آذر ماه ۱۴۰۰ ھ.ش