کتاب دلیل تحریر الوسیله: کتاب الصوم، نوشته آیتالله علیاکبر سیفی مازندرانی (متولد ۱۳۳۵ ش)، شرحی استدلالی بر کتاب تحریرالوسیله امام خمینی (ره) در باب احکام روزه است. این اثر با رویکرد تحقیقاتی و تدریس مباحث فقهی برای فضلا و طلاب حوزه علمیه تدوین شده و به بررسی دقیق آراء فقها و مبانی فقهی مرتبط با موضوعات مختلف روزه پرداخته است.
شیوه تحقیق
نویسنده در این کتاب با دقت و عمق به بررسی فروع مهم مسائل روزه پرداخته و روش او بهطور کلی شامل مراحل زیر است:
1. تتبع آراء فقها: در هر مسئله، ابتدا نظرات فقهای قدیم و جدید بررسی شده و اقوال مختلف در رابطه با هر موضوع فقهی گردآوری میشود. سپس، قول مشهور یا اشهر در میان فقها مشخص میشود و اختلافات آنها ترتیببندی میگردد.
2. بررسی دلایل فقهی: پس از ذکر اقوال، دلایل هر قول مورد بررسی قرار میگیرد و مشخص میشود که امام خمینی (ره) با کدام دیدگاه موافق بوده و دلایل او برای مخالفت با دیگر نظرات چه بوده است.
3. اجماع محصل و منقول: نویسنده به اجماعات موجود در هر مسئله اشاره کرده و توضیح میدهد که بسیاری از این اجماعات برای اثبات حجیت فقهی کافی نیستند و باید دلایل محکمتری از آیات و روایات آورده شود.
4. جبران ضعف سند: در مواردی که سند روایت ضعیف است، نویسنده معتقد است که این ضعف میتواند با عمل مشهور جبران شود و در این مسئله با نظر امام خمینی (ره) موافق است.
5. تصحیح اصول روایی: در برخی مسائل، نویسنده به تصحیح اصول روایی مانند تفسیر امام حسن عسکری (ع)، غیبت نعمانی و کتاب سلیم بن قیس پرداخته و دلایل صحت یا ضعف این منابع را بررسی کرده است.
6. بررسی حال راویان: نویسنده به بررسی دقیق وضعیت راویانی که در اسناد روایات قرار دارند، پرداخته و از این طریق استدلال فقهی خود را مستند میسازد.
7. تحریر محل نزاع: در هر مسئله مهم، ابتدا محل نزاع و اختلاف نظر فقها مشخص میشود و سپس به تحلیل اقوال مختلف و تنقیح دیدگاههای آنان پرداخته میشود.
هدف نویسنده
نویسنده با این روش تحقیقی تلاش کرده است تا معضلات و دشواریهای موجود در مباحث فقهی روزه را برطرف کند و مبانی فقهی امام خمینی (ره) را بهصورت جامع و مستند تبیین کند. این کتاب بهعنوان یک منبع مرجع فقهی برای طلاب و پژوهشگران حوزه علمیه، به تحلیل و بررسی دقیق احکام روزه از دیدگاه فقه شیعه پرداخته و به فهم بهتر مسائل فقهی مرتبط با روزه کمک میکند.
